تمیز کردن کفش چرم: بهترین روش های شستشو بدون آسیب
تمیز کردن کفش چرم: بهترین روش های شستشو بدون آسیب
کفش چرمی، بهخصوص اگر از چرم طبیعی باشد، برای تمیز شدن به دقت و روش درست نیاز دارد؛ زیرا برخلاف کفش های پارچه ای، آب زیاد و شوینده های قوی می تواند به بافت آن آسیب بزند. شست و شوی نادرست معمولاً باعث خشک شدن چرم، ترک خوردگی، کدر شدن سطح، تغییر رنگ و حتی از دست رفتن فرم کفش می شود. انتخاب از میان بهترین برند چرم نقش مهمی در دوام و کیفیت کفش های چرمی دارد و دنیلی به عنوان برندی معتبر و شناخته شده در زمینه محصولات چرمی، توجه بسیاری از خریداران را به خود جلب کرده است. در این صفحه، روش های اصولی و کم خطر تمیز کردن کفش چرم را بررسی می کنیم تا بتوانید کفش چرمی خود را بدون آسیب، تمیز، سالم و بادوام نگه دارید.
چرا تمیز کردن کفش چرم مهم است؟
کفش چرم معمولاً قیمت بالاتر و دوام بیشتری نسبت به کفش های معمولی دارد، اما این دوام فقط زمانی حفظ می شود که مراقبت درست انجام شود. گرد و خاک اگر روی چرم بماند، مثل سمباده عمل می کند و با هر بار حرکت پا، ریزخط ها را بیشتر می کند. لکه ها هم اگر زود پاک نشوند، به بافت چرم نفوذ می کنند و پاککردنشان سخت می شود. از طرف دیگر، تمیزکاری اصولی باعث می شود:
- ظاهر کفش همیشه مرتب و شیک بماند.
- چرم نرم بماند و ترک نخورد.
- بوی بد داخل کفش کمتر شود.
- عمر کفش بیشتر شود و دیرتر نیاز به تعویض پیدا کند.
آیا کفش چرمی را می توان شست؟
بله، اما باید منظور از «شست و شو» را درست درک کنیم. شست و شوی کفش چرم یعنی پاک سازی با رطوبت کنترل شده، نه اینکه کفش را داخل آب بگذارید یا زیر شیر آب بگیرید. چرم مثل اسفنج نیست که آب زیاد را تحمل کند؛ اگر آب زیاد وارد چرم شود:
- چرم بعد از خشک شدن سفت می شود.
- امکان ترک خوردگی بالا میرود.
- در چرم های رنگ شده، احتمال تغییر رنگ وجود دارد.
- چسب و دوخت ها ممکن است آسیب ببینند.
بنابراین پاسخ حرفه ای این است: کفش چرمی قابل شستشو است، اما فقط با روش هایی که رطوبت را محدود می کنند و مدت تماس با آب را کوتاه نگه می دارند.
فرق تمیز کردن و شستن کفش چرم چیست؟
دانستن این تفاوت باعث می شود شما بی دلیل کفش را در معرض آب قرار ندهید:
تمیز کردن کفش چرم یعنی گردگیری، پاککردن لکه های سطحی، برق انداختن و رسیدگی دوره ای. این کار معمولاً با دستمال نرم و مقدار کمی رطوبت انجام می شود.
شستن کفش چرم یعنی وقتی آلودگی زیاد است (مثل گل، جرم یا لکه های متعدد)، با محلول بسیار ملایم و یک اسفنج یا دستمال نم دار، تمیزکاری عمیق تر انجام می دهید.
در بیشتر مواقع، شما به تمیز کردن نیاز دارید نه شستن. هرچقدر کمتر شستشوی سنگین انجام دهید، احتمال آسیب دیدن چرم کمتر می شود.
شناخت نوع چرم قبل از شروع کار
همه چرم ها یکسان نیستند و روش تمیزکاری آن ها هم تفاوت دارد. اگر نوع چرم را بدانید، انتخاب روش برایتان دقیق تر می شود:
چرم صاف و معمولی (رایج ترین نوع در کفش های رسمی): بهترین حالت برای تمیزکاری با دستمال نرم و مواد ملایم.
چرم های روشن و سفید: بسیار حساس به لک و تغییر رنگ؛ باید با دقت و مرحله ای تمیز شوند.
چرم های پرزدار (مثل چرم هایی که سطح شان حالت مخملی دارد): رطوبت زیاد باعث لکه و تغییر بافت می شود و باید خیلی محدود از آب استفاده کرد.
چرم مصنوعی: معمولاً نسبت به آب مقاوم تر از چرم طبیعی است، اما استفاده از مواد شوینده قوی یا چرب کردن زیاد می تواند باعث کدر شدن یا پوسته شدن سطح آن شود. اگر مطمئن نیستید کفش شما چرم طبیعی است یا مصنوعی، تمیزکاری را با روش ملایم و رطوبت کم شروع کنید.
اگر نوع چرم را دقیق نمیدانید، قانون امن این است: اول با روش خشک (گردگیری) شروع کنید و فقط در حد نم دار کردن دستمال جلو بروید.
وسایل لازم برای تمیز کردن کفش چرم در خانه
برای اینکه تمیزکاری شما نتیجه بدهد و آسیبی ایجاد نشود، بهتر است چند وسیله ساده داشته باشید:
- دو دستمال نرم (یکی برای تمیز کردن، یکی برای خشککردن)
- برس نرم یا مسواک نرم برای لبه ها و دوخت ها
- یک کاسه آب ولرم
- مقدار کمی صابون ملایم یا شامپو بچه
- کاغذ خشک برای داخل کفش (حفظ فرم و جذب رطوبت)
- واکس یا کرم مخصوص چرم برای مرحله پایانی
نکته: استفاده از دستمال زبر یا حوله خشن می تواند روی چرم خط بیندازد، پس بهتر است دستمال نرم انتخاب شود.
بهترین روش تمیز کردن کفش چرم (روش استاندارد و کمخطر)
این روش برای بیشتر کفش های چرمی مناسب است و اگر درست انجام شود، کفش را تمیز می کند بدون اینکه چرم آسیب ببیند:
گردگیری کامل: با برس نرم یا دستمال خشک، گرد و خاک را از سطح و اطراف دوخت ها بردارید.
آماده کردن دستمال نم دار: دستمال را کمی مرطوب کنید؛ نباید خیس باشد و آب از آن بچکد.
تمیزکاری سطح: مقدار بسیار کمی صابون ملایم روی دستمال بزنید و با حرکات آرام، سطح کفش را پاک کنید.
پاک کردن کف صابون: با دستمال نم دار دیگری که تمیز است، صابون را از سطح بردارید تا روی چرم باقی نماند.
خشککردن اولیه: بلافاصله با دستمال خشک، رطوبت را بگیرید.
چرا این روش بهترین است؟ چون چرم را خیس نمی کند، تماس با آب کم است و احتمال تغییر فرم یا ترک خوردن پایین میآید.
شستن کفش چرم طبیعی به صورت دستی (وقتی کفش خیلی کثیف است)
اگر کفش شما گل گرفته یا آلودگی زیاد دارد، روش استاندارد شاید کافی نباشد. در این شرایط، شستشوی دستی کنترل شده لازم می شود:
داخل کفش کاغذ خشک بگذارید تا فرم کفش حفظ شود و رطوبت اضافی جذب شود.
محلول ملایم درست کنید: آب ولرم + چند قطره شامپو بچه یا صابون ملایم.
اسفنج یا دستمال را نم دار کنید: داخل محلول بزنید و آب اضافی را کامل بگیرید.
تمیزکاری قسمت های کثیف: به آرامی و مرحلهای، نقاط آلوده را پاک کنید. فشار زیاد ندهید چون چرم آسیب می بیند.
پاک کردن مواد شوینده: با دستمال نم دار تمیز، سطح را دوباره پاک کنید تا هیچ ماده ای نماند.
خشککردن فوری: با دستمال خشک، رطوبت را بگیرید.
این روش همان چیزی است که به آن شستشوی کفش چرم بدون آسیب به جنس آن گفته می شود، چون کفش خیس نمی شود و شستشو کنترل شده است.
شستن کفش چرم با آب؛ چه مقدار آب مجاز است؟
آب برای چرم «ممنوع مطلق» نیست، اما مقدارش باید کم باشد.
آب مجاز یعنی:
دستمال نم دار
اسفنجی که آبش گرفته شده
آب غیرمجاز یعنی:
ریختن آب مستقیم روی کفش
نگه داشتن کفش زیر شیر آب
خیساندن کفش در تشت
دلیلش این است که چرم وقتی آب زیاد جذب کند، بعداً خشک می شود و احتمال سفت شدن و ترک خوردن بالا می رود.
شستن کفش چرم در ماشین لباسشویی؛ چرا نباید انجام شود؟
ماشین لباسشویی سه مشکل اصلی ایجاد میکند:
ضربه و چرخش باعث تغییر شکل کفش و شکستن فرم چرم میشود.
آب زیاد وارد لایههای چرم میشود و بعد از خشک شدن، سفتی و ترک ایجاد میکند.
مواد شوینده قوی چربی طبیعی چرم را از بین میبرد و کفش خشک و شکننده میشود.
بنابراین اگر کفش شما چرم طبیعی است، ماشین لباسشویی تقریباً همیشه انتخاب اشتباه است.
روش تمیز کردن کفش چرم سفید (بدون زرد شدن)
کفش چرم سفید نیاز به حوصله دارد، چون هر اشتباه کوچک سریع معلوم میشود. روش درست این است که به جای فشار زیاد، تمیزکاری را مرحلهای انجام دهید:
گردگیری کامل
دستمال نم دار + مقدار خیلی کم صابون ملایم
پاک کردن آرام سطح کفش در چند مرحله
پاک کردن صابون با دستمال نم دار تمیز
خشککردن فوری با دستمال خشک
نکته مهم: مواد خیلی قوی یا چرب کردن زیاد ممکن است باعث کدر شدن یا تغییر رنگ کفش سفید شود.
روش های خانگی برای تمیز کردن کفش چرم با مواد طبیعی
راهکارهای خانگی می توانند کمک کنند، اما باید محدود و با تست انجام شوند:
سرکه سفید رقیق: برای برخی لکه های سطحی، مخصوصاً اثر نمک. باید رقیق باشد و بعدش با دستمال نم دار پاک شود.
جوش شیرین: بیشتر برای بوگیری داخل کفش مناسب است. برای سطح چرم باید خیلی کم و با احتیاط استفاده شود.
روغن های طبیعی: برای نرم شدن و براق شدن، اما اگر زیاد استفاده شود، چرم را تیره و چسبنده می کند.
قانون حرفه ای: هر روش خانگی را اول روی قسمت کوچکی که دیده نمی شود امتحان کنید.
نحوه از بین بردن لکه ها از روی کفش چرم (راهنمای دقیق)
لکه چربی
- چربی اگر پخش شود بدتر می شود. بهترین کار این است که:
- کمی پودر بچه یا نشاسته روی لکه بزنید.
- چند ساعت بماند تا چربی را جذب کند.
- سپس با برس نرم پاک کنید.
لکه آب و هاله آب
برای هاله آب:
- با دستمال نم دار، خیلی آرام اطراف لکه را یکدست کنید.
- بعد فوری خشککردن انجام دهید.
- در پایان کمی واکس یا کرم چرم (به مقدار کم) کمک می کند ظاهر یکنواخت شود.
لکه جوهر
این لکه حساس است و ممکن است با تمیزکاری اشتباه پخش شود. اگر جوهر تازه است:
خیلی سریع و نقطه ای تمیز کنید.
حتماً تست انجام دهید.
اگر جوهر قدیمی یا عمیق است، بهتر است از روش های خانگی پرریسک استفاده نشود.
روش خشک کردن کفش بهتری چرم بعد از شستشو (مهم ترین مرحله)
اگر خشک کردن اشتباه باشد، حتی بهترین شستشو هم نتیجه اش خراب می شود. روش حرفه ای:
کفش را در دمای اتاق بگذارید.
- داخل کفش کاغذ خشک قرار دهید و هر چند ساعت عوض کنید.
- کفش را دور از آفتاب مستقیم و وسایل گرمایشی نگه دارید.
- اجازه دهید کفش به صورت طبیعی خشک شود.
- چرا گرما ممنوع است؟ چون گرما رطوبت چرم را سریع می کشد و باعث خشکی و ترک می شود.
واکس زدن و مراقبت بعد از تمیزکاری
بعد از اینکه کفش کاملاً خشک شد، واکس یا کرم را فقط زمانی استفاده کنید که کفش کاملاً خشک شده باشد؛ استفاده روی چرم مرطوب می تواند باعث کدر شدن و لکه افتادن شود.چرم نرم بماند.
- جلای کفش برگردد.
- از ترک خوردن جلوگیری شود.
- کفش در برابر گرد و خاک مقاومتر شود.
نکته: واکس را کم بزنید و با دستمال نرم پخش کنید. زیاده روی باعث جذب گرد و خاک و کدر شدن می شود.
اشتباهات رایج در تمیز کردن کفش چرم
برای اینکه آسیب نبینید، این اشتباهات را انجام ندهید:
- خیس کردن کامل کفش
- استفاده از مواد شوینده قوی
- خشک کردن با سشوار یا بخاری
- ساییدن شدید با برس زبر
- استفاده زیاد از مواد چرب روی چرم روشن
جمع بندی
اگر بخواهیم خلاصه و دقیق بگوییم: بهترین راه تمیز کردن کفش چرم این است که اول گردگیری کنید، بعد با دستمال نم دار و شوینده ملایم سطح را پاک کنید، سریع خشککاری کنید، اجازه دهید کفش طبیعی خشک شود و در پایان مقدار کمی واکس یا کرم مناسب بزنید. با همین چند اصل ساده، کفش چرمی شما هم تمیز می شود و هم کیفیت چرم حفظ میشود.
